Magmatizma ve Yeryuvarının Gelişimi

Magmatik kayaçlar, içerisinde çözünmüş olarak gazlar ve az miktarda katı madde (kristal) içeren ergimiş (sıvı faz) akkor halindeki silikatın, yani magmanın, katılaşması ve kristallenmesi sonucu oluşurlar. Bu tanımlamaya konu olan magma, yer yuvarının derinliklerinde içsel bir takım olaylar sonucu oluşan ergimenin neticesinde oluşur. Yeryuvarının içsel enerjisinin kullanıldığı bu ergime olayı bölümsel (kısmi) ve seçici bir ergimedir. Yani ergime sonucu oluşan magmanın bileşimi, ergimeye uğrayan kayaçların bileşiminden farklıdır.

 

magmanın oluşumu
Magma: dünyanın iç tabakalarında bulunan, yüksek basınç ve yüksek sıcaklıkta ergimiş ya da erimiş kayalardır.

 

Magmatik olaylar yeryuvarının bu ilk evrelerinden günümüze yerytuvarının şekillenmesinde etkili olmuş ve bundan sonrada etkili olmaya devam edecektir. Bilinen magmatik kayaçların gelişimi göz önüne alındığında, yeryuvarı üç ana evrede geçerek bugüne gelmiştir. Bu evreler: ilk kıta çekirdeklerinin oluşumu; Pre-Kambriyen ve Pre-Kambriyen sonrasıdır.

 

Pre-Kambriyen, kıtaların çekirdekler etrafında hızla büyüğü ve kalınlaştığı bir zaman dilimi olup, ‘ce fakir volkanik kayaçlar ile () ve plajiyoklaslarca zengin derinlik kayaçlarıyla (anortozit) karakterize edilebilir.

 

Büyüyen ve kalınlaşan kıtalar, magmanın yer yüzeyine doğru hareket sırasında kabuk içerisinden geçerken farklılaşmasına ve kirlenmesine yol açmışlar, bu nedenle de Pre-Kambriyen sonrası magmatik kayaçlar çeşitlenerek günümüze kadar gelinmiştir.

 

Magmaların ergimiş dış çekirdek itibaren gelişmediğini kimyasal bileşimlerinden biliyoruz. Çünkü ergimiş dış çekirdeğin kimyasal bileşimi Fe-Ni alaşımı olup, magmalar gibi silikat bileşiminde değildir.

Bir önceki yazımız olan Yeryuvarını Oluşturan Katmanlar başlıklı makalemizde yeryuvarını oluşturan katmanlar, yeryuvarının fiziksel özelliği ve yeryuvarının kimyasal özelliği hakkında bilgiler verilmektedir.

You might also like More from author

Leave A Reply

Your email address will not be published.