Global Levha Tektoniği ve Sismisite

Sismoloji, levha tektoniği teorisinin ortaya atılmasında ve ispatlanmasında önemli bir yer kapsamaktadır. Levha tektoniğinin temel prensibine göre; litosfer, astenosfer üzerinde hareket eden levhalardan oluşmuştur. Ana levhaların en büyüğü Pasifik levhası olup, diğer büyük levhalar Avrasya Levhası, Kuzey Amerika Levhası, Güney Amerika levhası, Hindistan-Avustralya Levhası, Antartika levhası ve Nazca Levhası şeklinde sıralanabilir. Ayrıca çeşitli büyüklükte küçük levhalar da vardır.

 

Global Levha Tektoniği

Depremler genelde bu sınırlar boyunca oluşan tektonik hareketlere bağlı olarak gelişir. Levhalar arasındaki sınırlar üç ana başlıkta toplanabilir.

 

1-    Uzaklaşan () Sınırlar

Levhaların biri diğerinden uzağa doğru hareket eder. Uzaklaşan sınırlar okyanus ortası sırtlarla ve kıtasal açılımlarla (rift) karakterize edilirler. Buralarda açılma eksenleri boyunca oluşan çekme gerilimleri nedeni ile normal faylanmalar gözlenir.

 

2-    Yaklaşan (Convergent) Sınırlar

Bu durumda okyanussal levhanın kıtasal levhaya veya iki kıtasal levhanın veya iki okyanussal levhanın birbirine yaklaşması söz konusudur.

 

3-    Geçiş (-) Sınırları

Levhaların birbirine göre göreceli hareket ettiği bu kuşaklar dönüşüm  (transform) faylar olarak bilinirler. Kıtasal dönüşüm fayların en iyi örneği Kuzey Anadolu ve San Andreas faylarıdır.

Bir önceki yazımız olan Fay ve Türleri başlıklı makalemizde türleri, doğrultu atımlı fay ve fay türleri hakkında bilgiler verilmektedir.

You might also like More from author

Leave A Reply

Your email address will not be published.