Pütürge Metamorfitleri (Permo–Triyas)

Pütürge Metamorfitleri ismini Malatya’ nın Pütürge ilçesinden almıştır. Doğu Toroslar’ da yapılan birçok çalışmada Pütürge Metamorfitleri/Pütürge Masifi olarak adlandırılmıştır.

 

En fazla yüzeyleme veren birim Pütürge Metamorfitleri olup Hazar Gölü güneybatısından Doğanbağı’na kadar uzanım göstermektedir. Pütürge Metamorfitleri bölgede alttan üste doğru sıralanacak olursa, en altta masifin çekirdeğini oluşturan gözlü gnayslar, gözlü gnaysların üzerinde biyotitşist, amfibolitşist ardalanması ile kristalleri 1-2 mm’yi geçmeyen granatlar içeren granatlı mikaşist ve bunlar arasında yer yer granitik gnayslar bulunmaktadır. Bu birimlerin üzerine profillitli bir makaslanma zonu gelmektedir. Makaslanma zonu üzerine, muskovitşist, stavrolitli muskovit, kuvarsşist, granatlı mikaşist ve en üstte ise kalkşist-mermer birimi yer almaktadır (Erdem,1994).

 

Doğanbağı Sivrice Elazığ jeoloji haritası

 

Pütürge Metamorfitleri’ne ait kalkşitlerde tabakalanmaya paralel olarak gelişmiş oldukça belirgin şiştoziteler gelişmiştir (Gürocak, 1993). Bu alanda yüzeyleme gösteren Pütürge Metamorfitleri daha çok düşük-orta sıcaklıklı metamorfizma altında kalmış grafit-fillit arası yapılardan oluşmaktadır. Metamorfik birimlere ait kayaçlar yoğun bir şekilde deformasyon geçirmişlerdir. Yoğun deformasyon peridotitlerde kontakt zonlarında gnaysik ve şisti bir doku ile karakterize olurken, taban seviyelerinde göreceli olarak daha az deformasyon geçirmiş kayaçlar (fillit-sleyt) mevcuttur (Rızaoğlu,2006).

 

Pütürge Metamorfitleri kendinden daha genç olan Kömürhan Ofiyoliti ve Maden Karmaşığı ile tektonik dokanak oluştururken, Üst Kretase yaşlı Kömürhan Ofiyolitleri çalışma alanında litolojik olarak klinopiroksenli gabro ve diyorit gibi derinlik kayaçları, bazalt ve andezit gibi yüzey kayaçları ve bunları kesen diyabaz dayklarından oluşmaktadır (Güzel, 1997).

Akseki Köyü’nün yaklaşık 1km GD’sunda yol yarmasında Pütürge Metamorfitleri’ne ait şistler (Koordinat: 37S511362D, 4245157K)

 

İnceleme alanından alınan K-1,2,3,4,5 (Şekil 3.2, 3.3, 3.4) numaralı örnekler Pütürge Metamorfitleri’ne ait olup düşük metamorfizma etkisinde kalmış, genellikle şistler ve fillitlerdir. Alanda yüzeyleme gösteren kayaçlardan alınan örneklerde makroskobik olarak yer yer muskovitlere rastlanılmıştır. İncelenen kayaçlar demir (Fe) minerallince zengin olduğu için kayaç yüzeylerinde limonitleşme oluşmuştur (Prof. Dr. A. Feyzi Bingöl ve Prof. Dr. Melahat Beyarslan ile sözlü görüşme).

Pütürge Metamorfitleri içinde gelişen çatlaklardaki ikincil kuvars dolguları ve limonit oluşumları (Akseki Köyü’nün yaklaşık 1km GD’sunda yol yarması Koordinat: (37S511362D, 4245157K)

Uslu köyü batı girişindeki yol yarmasından alınan K-12 numaralı kayacın ince kesitinin yapılan mikroskop incelemesinde kayacın altere olmuş gnays olduğu belirlenmiştir. K-12 nolu kayacın ince kesitinde altere olmuş plajiyoklaslar, şekilsiz ve yer yer albit ikizlenme izleri gözlenmiştir. Ayrıca kayaç içerisindeki biyotitler uzamış kristaller şeklinde bulunmakta olup aralarda da küçük kuvars kristalleri tespit edilmiştir. Biyotitler oksitlenmiş ve kloritleşmiştir.

 

Goncapınarı Deresi içi sağ yamacından alınan K-13 nolu kayaç örneğinin ince kesiti minerallerin oldukça küçük kristaller halinde olduğu ve kayacın fillit olduğu belirlenmiştir. Oksitleşme, kloritleşme, karbonatlaşmaların yaygın şekilde izlendiği ve çatlakları dolduran kalsit dolguların olduğu belirlenmiştir.

Bir önceki yazımız olan Metamorfizma Nerede Gerçekleşir başlıklı makalemizde metamorfizma nasıl oluşur, metamorfizma nerede gerçekleşir ve metamorfizma oluşumu hakkında bilgiler verilmektedir.

yorum Yap