Radyoaktif Yaşlandırma İlkeleri

Atom, çekirdek denen bir merkezi bölgeye sahiptir. Bu bölge içinde proton (bunlar pozitif elektrikle yüklüdür) ve aynı yoğunlukta nötronlar (bunlar yüksüzdürler) bulunur. Çekirdeği, elektron adı verilen hafif partikül çevreler. Bunlar negatif yüklüdür ve çok hızlı hareket ederler. Kolaylık açısından atomlar, tıpkı merkezde güne ve onun çevresindeki yörüngelerde gezegenler gibi, merkezde çekirdek ve çevresindeki yörüngelerde dola an elektronlar şeklinde gösterilir. Ancak elektronların dönüşü gezegenlerinkine benzemez. Yüksek hızları yüzünden elektronlar çekirdek çevresinde veya kabukları adı verilen negatif yüklü zonlar oluştururlar. Bu yüzden bir atomu, çekirdek çevresinde hızla dönen bulut benzeri elektronları içeren bir kütle olarak hayal etmek daha doğrudur.

radyoaktif yaşlandirma ilkeleri

Atom çekirdeğinde bulunan protonların sayısı atom numarasını ve atomun adını beliler. Örneğin altı protonu olan bütün atomlar karbon atomlarıdır. 8 protonu olanlar da oksijen atomu. Atomlar eşit miktarda proton ve elektron içerdiklerinden atom numarası, çekirdek çevresinde dola an atomların sayısını verir, yani atomlar elektriksel olarak nötraldirler.

 

En hafif element olan hidrojen çekirdeğinde bir protonu ve onun çevresinde dönen bir elektronu içerir. Peryodik cetvelde ardarda sıralanan her bir atomun bir fazla proton ve bir fazla elekronu, ve değişen sayıda nötronu bulunur. Elektron konfigürasyonu çalışmaları her bir elektronun sistematik bir şekilde özel bir enerji seviyesine eklendiğini gösteriyor. Temel seviye en çok iki elektron, sonrakiler 8 veya daha fazla elektron tutarlar. Daha sonra göreceğimiz gibi genellikle en dışelektronlar (bunlara değerlik elektronları da denir) kimyasal bağlanmaya katılır.

 

Eldeki bir elementin atom ağırlığı, çekirdekteki nötronlar her zaman sabit kalmadığından, değişebilir. Aynı proton sayısına sahip ancak farklı sayıda nötron bulunduran atomlara izotop deriz. Örneğin Oksijenin iki izotopu vardır. kisinin de 8 protonu olmasına karşın birisinin 8 diğerinin 10 nötronu bulunur. Bir elementin her izotopuna denir.

 

Hepsi değil, ama bazı izotoplar karasızdır; zamanla karalı hale gelmek için emisyon yayarlar, ya da tersine elektromanyetik radyasyonu ve atomik partikülleri tutarlar. Buna adı verililir. Radyoaktif bozunmada orijinal izotop ebeveyn nüklit () ve bozunma ürünü de yavru izotop (dauther nuclide) adını alır. Bu sürecin jeoloji açısından önemi bu bozunmanın zaman grafiğinin  zaman bağımlı olmasıdır. Bozunmanın zaman ölçeği çoğunlukla nüklidin yarılanma ömrüyle ifade edilir. Bu, belli sayıdaki ebeveyn nüklidin sayısının yarıya inmesi için gerekli olan zamandır.

 

Bu ilkeler dahilinde veriler sağlandığı sürece, özel bir radyoaktif nüklitten bir mutlak radyoaktif ya elde etmek mümkündür.

1) Ebeveyn nüklidin günümüzdeki oranı,

2) Yavru nüklidin günümüzdeki oranı,

3) Yarılanma ömrü. Bunlara ek olarak yüksek oranda hassas yaşların elde edilebilmesi için koşullar da yerine gelmelidir.

 

a) Bir radyoaktif nüklit oluştuğunda ya da kayaca girdi inde radyoaktif olmayan nüklitlerin hiçbiri bulunmamalıdır.

b) Yaşı belirlenecek kayaçta hiçbir ebeveyn veya yavru nüklit ekleme çıkarması olmamalıdır. Yani sistem kapalı olmalıdır. Pratikte bu ideal koşullar ender olarak karşılanır; sapmalar için sonucu doğruya yaklaştıracak bazı düzeltmeler yapılır.

Bir önceki yazımız olan Gümüş (Ag) ve Özellikleri başlıklı makalemizde ag nasıl elde edilir, ag özellikleri ve dünyada gümüş yatakları hakkında bilgiler verilmektedir.

You might also like More from author

Leave A Reply

Your email address will not be published.