Anasayfa / Maden Jeolojisi / Filon Çeşitleri

Filon Çeşitleri

Filonlar görünüşlerine göre değişik isimler alırlar. Bu görünüşler yalnızca şekilsel olarak değil aynı zamanda oluşum koşullarını da yansıtmaları bakımından önemlidir. En yayın filon çeşitleri şöyle sıralanabilir:

 

Flöze: Özellikle derinlik kayaçlarının soğuması sırasında kontakların yakın çevresinde hacim küçülmesinin sonucu olarak soğuma çatlakları oluşur. Bu çatlakların bir kısmı batolitin dış yüzünden içine doğru birer kama gibi gelişmişler ise de, diğer kısmı plütonun dış yüzeyine az çok paralel yatay çatlaklar şeklinde oluşmaktadır. Bu tür çatlakların cevherle dolmasıyla oluşan filonlara flöze denir.

 

Basamaklı filonlar: Bir kısım dayklar veya dayanıksız kayaçlarla çevrili dayanıklı kayaçlar içinde gelişmiş damarlara basamaklı filonlar denir. Bu tür basamaklı filonlara iyi bir örnek oluşturan Avustralya’nın Mosning Star madenindeki altın kuvar damarları monzonit daykı içinde yer almaktadır.

 

Bölmeli veya bölümlü filonlar: Genellikle damarlar birer basit kırık dolgularıdır. Bu basit kırığın tavan ve taban çeperleri genellikle az çok birbirine paraleldir. Ancak bu kırıkların bazı yerlerde genişleyerek ezik breş zonları oluşturması veya tektonik kırık zonlarının oluşması sonucu damarlara göre daha geniş ve düzensiz boşluklar oluşturabilir. Bu durumda cevher taşıyıcı çözeltiler buralara kadar girerek yüklerini boşaltabilirler. Bu şekilde oluşan filonlara bölmeli veya bölümlü filonlar denir. Bu bölmelerde çok defa yan kayaca ait anklavlar da gözlenir.

 

Merceksi filonlar: Genel olarak metamorfik şistler içinde görülürler. Bunlar, cevherli eriyiklerin basınçla açılmış şistsel kayaç veya esnemiş boşlukların dolgusu olarak kabul edilir. Yapısal bir doğrultu ve eğim boyunca uzanan, birbirini izleyen merceklerden ibarettir. Kıvrımlanma veya başkalaşım sırasında yan kayaçtan düşey veya yanal göç ile gelişmiş mercek biçiminde toplanmış gibi kabul edilirler.

 

Kama şeklindeki filonlar: Bunlar devamsız yarık dolgularıdır. Orta kalınlıkta olan bu damarlar doğrultu ve eğim boyunca izlendiklerinde kesilirler. Özellikle kireçtaşları içindeki tansiyon basınçlarıyla oluşmuş kırıklar bu tür filonların oluşumu için oldukça uygundur.

 

Süngü şeklindeki filonlar: Yan kayaç katmanlarını kesen ve onlara paralel olan bir dizi kırık sistemlerinin cevherle dolmasıyla oluşurlar.

 

Oluk şeklindeki filonlar: Dayanıklılıkları ayrı kumtaşı ve şilt gibi katmanların, özellikle senklinal kıvrımlarınca çukurluklarında oluşmuş boşluklara cevherlerin yerleşmesiyle oluşan filonlardır.

 

Semer şeklindeki filonlar: Oluk şeklindeki filonlara karşılık olarak kıvrımların antiklinal doruklarında kıvrımlanma özelliği farklı iki tip kayacın katmanlarının boşluklarında cevher dolgusuyla oluşurlar. Semer şeklindeki filonlara Avustralya’nın Bendigo altın yatakları örnek gösterilebilir.

 

Birleşik filonlar: İnce ve kalın birçok damar ve damarcığın bir arada bulunmasıyla oluşurlar. Hepsinin belli bir doğrultusu vardır.İki tür birleşik filon ayırt edilir. Bunlar yapraklı filonlar ve kangallı filonlardır.

 

Bir önceki yazımız olan Cevher Sütunlarının Oluşumu başlıklı makalemizde bonanzans nedir, bonanzas nasıl oluşur ve bonanzas oluşum sebepleri hakkında bilgiler verilmektedir.

  • Facebook
  • Twitter
  • Google+
  • Linkedin
  • Pinterest

Yorum yapmak ister misin?

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

ataşehir escort Kadıköy escort ümraniye escort ümraniye escort bayan istanbul escort