Anasayfa / Jeokimya / Diadohi, Polimorfi, Kamuflaj ve Paramorfi Tanımları

Diadohi, Polimorfi, Kamuflaj ve Paramorfi Tanımları

Diadohi: Bir bileşikte (kristalde mineraller) eğer bir element başka bir elementin yerini alıyorsa, bu yer alma işlemine “diadohi” denir. İzomorfiye karşıt olarak kristallerdeki elementler birbirinin yerini almazlar sadece birisi diğerinin yerini alır. Bu olayın olabilmesi için iyon veya atom çaplarının birbirlerine yaklaşık ve elektrokstatik dengenin muhafaza edilmiş olması gerekir.

 

Diadohi, bilhassa atom sayıları (n’leri) birbirlerinden 1,8, (1+8), 18, (1+18), 32, (1+32) kadar farklı olan elementler arasında meydana gelir. M tane a atomunun yerine yine aynı sayıda b atomu almışsa, buna “monomer diadohi” denir. m tane a atomunun yerine m tane c atomu giriyorsa “polimer diadohi” denir. Polimer diadohide değerlik farklı olup, elektrostatik denge bozulur. Bundan dolayı 1’den fazla atom arasında diadohi olabilir.

 

Diadohi olayının gerçekleşebilmesi için:

  1. İyon çaplarının birbirine eşit veya yaklaşık olması,
  2. Kimyasal bağların birbirine benzemesi
  3. Elektrostatik dengenin muhafaza edilmesi veya korunması gereklidir.

 

Polimorfi: Bir element veya bileşikte (kristalin halde) çeşitli P ve T çeşitli (fazla) strüktürler varsa, bu olaya polimorfi; kristallere de polimorfları denir. Buna modifikasyon da denir. Modifikasyon değişiklikleri çok ani olur. Ortam koşullarını yansıtır. Başka bir ifadeyle; aynı kimyasal bileşimdeki bir mineralin farklı termodinamik ortamlarda farklı kristal yapısı göstermesine polimorfi denir. Tridimit, kristobalit ve kuvars veya kalsit aragonit gibi.

 

Kamuflaj: Clark sayısı küçük olan elementlerin, büyük olan elementlerin yerini almasıdır. Mesela Ga doğada bileşik oluşturmaz, yalnız Al bileşiklerinde, Al’un yerini alır.

 

Psödomorfi – Paramorfi: Bazı mineraller maden yataklarında kendilerine has olan ve bilinen geometrik dış şekillerinin haricinde başka bir şekilde bulunurlarsa bunlara psödomarfi denir. İki mineral arasında kimyasal bir ilişkivarsa buna psödomorfi, Strüktüel (yapısal) bir ilişki varsa buna da paramorfi denir. Psödomorfiye kaolin ortoklas örnek verilebilir. Paramorfiye ise kimyasal yapı aynı kristal yapısı farklı olduğundan α – kuvars ile β – kuvarsı örnek verilebilir.

 

Psödomorfi ortamdaki fiziko – kimyasal (Eh ve pH)’nın, paramorfi ise fiziksel koşulların (P ve T)’nin değiştiğini gösterir.

 

Herhangi bir mineral oluştuktan sonra fiziko – kimyasal koşulların değişmesiyle mineralde bir boşluk meydana gelmiş ise ve bu boşluklar sonradan gelen çözeltilerle doldurulmuşsa bir psödomarf oluşur.

 

Bir önceki yazımız olan Plütonik (Evreler) Olaylar başlıklı makalemizde hidrotermal evre, likit mağmatik evre ve pegmatitik evre hakkında bilgiler verilmektedir.

  • Facebook
  • Twitter
  • Google+
  • Linkedin
  • Pinterest

Yorum yapmak ister misin?

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir