Cevher Yatakları Ana Tiplerinin Morfolojisi

Cevherleşmenin kökenlerine göre ana tiplerini ayırt edecek olursak, bunları aşağıdaki gibi ayırmak gerekir.
1- Endojenik yatak : Endo (iç) ve jenik (kökensel) kelimelerinin oluşturduğu iç (magmatik ve ona bağlı) olaylar ile oluşan (örneğin kromit yatağı gibi) yataklara verilen addır.
2- Eksojenik yatak : Ekso (dış) ve jenik (kökensel) kelimelerinin oluşturduğu dış olaylar sonucu cevherlerin zenginleşmesine (örneğin lateritleşme ile oluşan boksit yatakları gibi) verilen addır.
3- Sinjenetik yatak : İçinde bulunduğu kayaç ile aynı zamanda oluşmuş ve bazen stratigrafik istifin bir parçası olan (örneğin demirce zengin sedimanter seviye gibi) yataklardır.
4- Epijenetik yatak : Bugün içinde yer aldığı ana kayaç içine oluşumundan sonra geldiğine inanılan yataktır. Bunun iyi bir magmatik örneği dayktır. arasındaki örneği ise damardır.

Bunların karakterlerini tartışmadan önce cevher kütlelerini tanımlarken kullanılan bazı terimleri öğrenmek gerekmektedir.

Bir haritada gözlemlenen cevher kütlesinin bir boyutu diğerinden uzunsa biz bu uzun boyuta adını veririz. Cevher kütlesinin doğrultusuna dik yönde eğikleşmesi onun eğimidir. Cevher kütlesinin uzun boyutu ise onun eksenidir. Eksenin dalımı ABC dik düzleminde ölçülür. Fakat onun yan yatımı (pitch veya rake) bir başka düzlemde ölçülebilir. Burada genel tercih doğrultuyu içeren düzlemdir. Eğer bir cevher kütlesi fay kontrollü ise o zaman yan yatım fay düzleminde ölçülebilir.

Magmatik intrüzyonları grupladığımız gibi cevher kütlelerini de içinde onu saran kayaçların litolojik bantlaşması (çoğu kez tabakalanma) ile uyumlu veya olmalarına göre benzer şekilde sınıflamak mümkündür. Önce uyumsuz () cevher kütlelerini ele alacak olursak, bu büyük sınıf yaklaşık düzenli şekilli ve sınırları tamamen düzensiz olmak üzere iki alt cevher kütlesi sınıflarına ayrılabilir.

Bir önceki yazımız olan Cevher Tenörü ve Rezervi başlıklı makalemizde analiz limitleri, baş tenör tanımı ve cevher tenörü hakkında bilgiler verilmektedir.

You might also like More from author

Leave A Reply

Your email address will not be published.